करोडौँ मूल्य बराबरको सुन्तला उत्पादन हुने यहाँका छिपछिपे, बाटक, छापस्वाँरा, दगरा र लुङ्ग्रिङ क्षेत्रका किसानले बजारसम्म सुन्तला पुर्याउन निकै कठिनाइ भोग्दै आएका छन्।
कृषक रणबहादुर मगरका अनुसार कालीगण्डकी, सेतीमादी र त्रिशुली नदीले घेरेको उक्त बस्तीमा कुनै पनि नदीमा पक्की पुल नहुँदा ढुवानी नै सबैभन्दा ठूलो चुनौती बनेको छ। “मुख्य आम्दानी सुन्तलाबाटै हो, तर पुल र उचित सडक अभावले करोडौँ मूल्यको फल बजार पु¥याउन सकस हुन्छ,” उनले भने।
यस वर्ष बोटमा रोग लागेर उत्पादन कम भए पनि कृषकको आम्दानी भने गत वर्षभन्दा करिब ३० प्रतिशतले बढेको उल्लेख गरिएको छ। मंसिरको दोस्रो सातामै बजार पठाउने गरिए पनि यतिबेला नै बिक्री सुरु भएको कृषक प्रेमबहादुर मगरले बताए। उनको अनुसार अहिले प्रति क्रेट करिब रू १,४०० सम्ममा सुन्तला बिक्री भइरहेको छ।
ढुवानीका लागि किसानले घुमाउरो बाटो, बिचौलियाको सहारा तथा भरिया प्रयोग गर्न बाध्य छन्। नाल्दी र गाईघाटमा पुल नहुँदा वैकल्पिक रूपमा कोटा, बैदी, साराङघाट हुँदै दमौली र त्यहाँबाट काठमाडौँसम्म पुर्याउनुपर्ने हुन्छ।
किसान भीमबहादुर रानाका अनुसार सीधा सडक नहुदा दोब्बर भाडा तिर्नुपर्छ। केही किसानले मुग्लिन–नारायणगढ सडक हुँदै गाईघाटसम्म जीपमा ल्याई त्यहाँबाट झोलुङ्गे पुल पार गरेर राजमार्गमा पु¥याउने गरेको बताए।
छापस्वाँरा र दगराका किसानले ग्राभिटी रोपवेमार्फत बुद्धसिंह मार्गसम्म सुन्तला, अदुवा, केरा तथा अन्य फलफूल ढुवानी गर्दै आएका छन्। लुङ्ग्रिङका केही घरबाट भने एक वर्षमै २० लाखसम्मको सुन्तला बिक्री हुने गरेको स्थानीयले बताएका छन्।
सडक तथा पुल निर्माण नहुँदासम्म किसानको सुन्तला व्यावसायिक विस्तार झनै चुनौतीपूर्ण बनेको उनीहरूको गुनासो छ।
